Alle Goeds, Franciscaans Maandblad | nummer 10 2025 laatste nummer

Dit is het dan, het laatste nummer van het Franciscaans Maandblad. ‘FM’ is ooit begonnen als een contactblad om de onderlinge saamhorigheid tussen de verschillende franciscaanse ordes en congregaties te bevorderen. In de loop der tijd kreeg het een breder publiek en richtte het zich steeds meer naar buiten. Zoals Ids Jorna het in zijn terugblik verwoordt: het blad probeerde vanaf toen steeds antwoord te geven op één vraag. Franciscaans leven, hoe doe je dat eigenlijk?

Het is nooit ergens formeel vastgelegd, maar terugbladerend door de 55 jaargangen die in dikke banden op het Dienstencentrum staan, blijkt die vraag toch steeds de rode draad te zijn gebleven. Soms waren we daarin wat meer activistisch dan op andere momenten. Vredeswacht, stille wakes, kritische beschouwingen op maatschappelijke ontwikkelingen. Vaak ging het over bijzondere figuren binnen de franciscaanse beweging. Pioniers, kartrekkers, inspirerende mensen die ergens voor durfden te staan en ergens voor durfden te gaan. Wars van maatschappelijke opinie en tegen de stroom in. Zij kregen een plek in FM.

Op zoek naar inspiratie uit het verleden pakte ik regelmatig een jaargang uit de kast. ‘Hoe deden we het vroeger?’, vroeg ik mezelf dan af. Vaak raakte ik dan geïnspireerd door de grote betrokkenheid van leden en lezers. Of kreeg ik ontzag voor de opbouwers van het eerste uur. Dan zag ik een foto van een jonge Kok Klever, Sjoerd Hertog, Gerard Pieter Freeman, Ko de Krom, Carla Berbée, noem maar op, en realiseerde ik me hoe lang deze beweging al meegaat. En hoelang mensen zich ermee verbonden voelen.

Maar ook, hoe meer ik las en bladerde, hoe meer ik oog kreeg voor de steeds terugkerende thema’s en vragen. Wat te doen met het teruglopende aantal leden? Hoe ziet de franciscaanse beweging in Nederland de toekomst voor zich? Moeten we ons meer maatschappelijk uitspreken? Hoe bereiken we de jonge mensen? Hoe staat het met samenwerking met en tussen ordes en congregaties? Soms troostte me dat; we zijn in onze tijd niet uniek met onze vragen, en steeds weer kwamen er antwoorden en bleek er toekomst. Soms dacht ik; waar zijn we mee bezig? Steeds dezelfde vragen stellen en anderen antwoorden verwachten werkt misschien niet.

Boven alles is de geschiedenis van onze prachtige vereniging beschreven in ruim 600 edities van het Franciscaans Maandblad. Een geschiedenis om trots op te zijn en te koesteren. Dit had ook een keerzijde. Waar het blad begon als een initiatief om samenwerking en contact tussen ordes en congregaties te bevorderen, werd dat in de loop der tijd, zeker na 1996 en het oprichten van de Franciscaans Beweging, steeds minder een doel. Ieder bleef zijn eigen blad uitgeven om het eigen geluid te kunnen laten horen. Zo nu en dan gingen er geluiden op; kan dat niet anders, kan dat niet samen? Er werden gesprekken gevoerd en pogingen ondernomen, maar steeds bleken er te veel en te grote bezwaren.

Wat blijkt: soms loont het tóch om dezelfde vragen te blijven stellen en een ander antwoord te verwachten. Met een doorstart van de kapucijnen in Velp, een jonge franciscaan als communicatieverantwoordelijke bij de franciscanen (en een kritische econoom) en een nieuwe directeur bij de FB bleek er toch een mogelijkheid een gezamenlijk magazine te maken. Een magazine over franciscaanse spiritualiteit voor een breed publiek. Nog steeds met nieuws en informatie over onze mooie gemeenschap(pen), maar expliciet ook met inspiratie voor mensen die op wat meer afstand staan. In het redactiestatuut verwoordden we het zo: “We schrijven vanuit onszelf en onze spiritualiteit, we laten zien wat ons inspireert en zetten een alternatief neer voor de uitdagingen in het leven en de wereld. Daarmee zeggen we: ‘Zo kan het ook!’”

Wat mij betreft is het nieuwe magazine een onderstreping van al het moois dat we met elkaar delen en aan de samenleving te bieden hebben. Het zal even wennen zijn. Want ja, het is anders dan Alle Goeds. En nee, het is niet meteen perfect en ‘zoals we het voor ons zagen’. Maar dat hoeft ook niet. Laten we de nieuwe redactie steunen in hun zoektocht naar een goede samenwerking en het raken van de juiste snaar. Weet je van harte uitgenodigd om bemoedigende woorden of een kritische noot te laten klinken. We maken het samen.

Hoeveel zin ik ook heb om Francesco Magazine te kunnen lezen, afscheid van FM valt ook zwaar. Er zijn jaren geweest, dat lees je ook in de terugblik van Hans-Peter, dat de redactie de nummers wat moeizaam vol kreeg. Het was lastig om goede artikelen te schrijven of passende onderwerpen te vinden. De afgelopen tijd was het voor mijn gevoel steeds het tegenovergestelde. Lezers droegen artikelen aan, we kregen reacties op artikelen, moesten kiezen uit vele mooie thema’s en inspirerende verhalen. Ook met de kleine redactie van het afgelopen jaar kregen we ieder nummer weer snel vol. Alle Goeds loslaten doet dus ook een beetje pijn.

Ik overwoog een lange lijst op te nemen van iedereen die op enig moment heeft meegewerkt aan FM. Dat zou ondoenlijk geweest zijn. Een aantal van hen komen in dit nummer aan bod. Toch wil ik een iemand in het bijzonder noemen; Ans Pieper. Haar naam verschijnt voor het eerst in nummer vijf van 2008 als redactielid. Sindsdien is zij een vast lid van de redactie geweest. Zeventien jaar lang heeft ze het land doorgereisd om bijzondere verhalen op te tekenen. Alle uithoeken heeft ze gezien en iedereen die ook maar iets met de franciscaanse spiritualiteit had, is aan haar vragenvuur onderworpen geweest.

Dus Ans; hartelijk dank voor je bijzondere loyaliteit, doorzettingsvermogen en betrokkenheid!

Alle anderen die zich verbonden hebben gevoeld met, en hebben bijgedragen aan het Franciscaans Maandblad dank ik net zo hartelijk! Franciscaans Maandblad houdt op te bestaan, maar FM gaat door.

Veel leesplezier met Francesco Magazine!

In dit nummer:
- FM houdt op te bestaan - Thomas Hontelez

- Franciscaans leven: hoe doe je dat? - Ids Jorna 

- Het nieuwe blad mag best wat ondeugend zijn - Guy Dilweg ofm

- Lichtvoetig - Lidwien Meijer

- De lofzang gaande houden - Lydia Janssen

- Een nieuwe morgen - Emmanuël Maas osc

- Een nar wandelend in stilte - Peter Vermaat ofs

- Franciscus naar Zeeland brengen - Peter Vrancken

- Ik voel een kleurplaat aankomen - Hans-Peter Bartels ofm

- Alle Goeds- Melissa Schilderink

- Creatief Zonnelied - Maartje Amelink (red.)

- Reizende reporter - Ans Pieper

- Een nieuwe start - Maartje Amelink 

- In Beweging